Hasta Yönlendirmek İsteyenler: Nasıl ve Neden?

Obezitede en önemli tedavi yaklaşımlarının başında her zaman alımı azaltmak gelir. Ancak alımı azaltmak çoğu zaman tek başına yeterli olmaz. Çoğu obez genellikle “zaten çok az yiyorum” diyerek diyet direncini belirtir. Bazen de gerçekten bazı zayıf insanlardan daha az yemektedirler. Bu konuda aşağıdaki literatür bilgilerinden özetleme sizin için yapılmıştır.

(KAYNAK: Dietary Treatment of Obesity. Dwyer JT, Melanson KJ, Sriprachy-anunt U, Cross P, Wilson M. In: Feingold KR, Anawalt B, Boyce A, Chrousos G, Dungan K, Grossman A, Hershman JM, Kaltsas G, Koch C, Kopp P, Korbonits M, McLachlan R, Morley JE, New M, Perreault L, Purnell J, Rebar R, Singer F, Trence DL, Vinik A, Wilson DP, editors. Endotext [Internet]. South Dartmouth (MA): MDText. com, Inc. ; 2000-2015 Feb 28. )

 

NHANES verileri, ABD yetişkinlerinin% 33’ünün fazla kilolu, (25-29 BMI),% 35’in üzerinde obez (BMI 30 veya daha yüksek) ve% 6’nın üzerinde aşırı obez (BMI’nin 40. 0’dan büyük veya ona eşit) olduğunu göstermektedir (1). Obezite, uzun süreli tedavi gerektiren kronik bir tıbbi durumdur (2, 3-5). Tedavi edilmezse aşırı kilo ve obezite, diyabet, hipertansiyon, dislipidemi, koroner arter hastalığı ve metabolik sendrom ve ortopedik problemler gibi dejeneratif riskleri artırabilir. Ek olarak, obezite çeşitli olumsuz psikolojik etkilerin gelişimini destekleyebilir ve birinin yaşam kalitesini azaltabilir (6).

Kilo azaltmada kendi kendine başlatılan yaklaşımlar genellikle etkisizdir. İyileşmesi için hızlı ve kolay bir çözüm bulmak hepimiz için çok önemlidir. Fazla kilolardan uzak durmanın tek etkili yolu, sağlıklı bir diyetle dengelenmiş fiziksel aktivite ve yaşam boyu kilo yönetimi ile obezitenin önlenmesidir (3; 5).

1998 NIH kılavuzları, sağlık uzmanlarının obez hastalara kilo vermelerine yönelik programlar sunmalarını söylemesine rağmen, yapılan çalışmalarda 1994’ten bu yana bir sağlık uzmanı tarafından obezite programı önerilen obez hastaların oranı azalmıştır (7). Bununla birlikte, gerçek şu ki, obez kişilerde ılımlı (% 10) bir kilo kaybı ulaşılabilir bir hedeftir ve kişi klinik olarak obez kalsa bile (3; 8; 9) sıklıkla sağlıkla ilgili parametrelerin klinik olarak iyileşmesiyle sonuçlanır.

Bugün ABD de dahil olmak üzere birçok ülkede obezite hakkında çok fazla yanlış bilgi vardır.

Aşırı kilolu ve obez hastaların sağlık uzmanları tarafından kilo yönetimi danışmanlığı yeniden değerlendirilmeli ve yeniden yapılandırılmalıdır. Doktorlarından ve diyetisyenlerinden kilo azaltma tavsiyesi alan obez hastaların, kilo vermeye başlamadıkları veya tekrar bu kilolarını aldıkları herkesin malumudur. Bununla birlikte, yapılan çalışmalarda obez bireylerin % 42’sinden azı doktorlarından kilo kaybı programları aldığını bildirmiştir (12). Bu bulgular, obezite tedavisine sağlıkta profesyonel katılımı arttırma ihtiyacını vurgulamaktadır (4; 10; 13). Doktorların obez hastalarına yol göstermek için yaşam tarzındaki değişiklikleri programlarını uygun bir şekilde önermeli ve yönlendirerek takip etmelidir ve bu tür çalışmaların sonuçları oldukça umut vericidir (12; 14). Daha da önemlisi, obezite belirginleşmeden önce, sağlıklı kilonun kazanılması ve korunması ciddi yol göstermelidirler.

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki yetişkinlerin üçte ikisinden fazlası şu anda fazla kilolu veya obezdir (19). Aşırı kilolu ve obez insanların yüzdesi son birkaç on yılda, erkek ve kadınlar, tüm etnik gruplar, her yaş ve tüm eğitim seviyelerinde yükselmiştir. 1960’dan 2010’a kadar, ABD’de şişmanlık prevalansı ikiye katlandı ve 20 ila 74 yaş arasındaki erişkinlerde % 13,4 ten % 36,1 ‘e ilerledi, ancak aşırı kilo prevalansı nispeten sabit kaldı (20). Son yıllarda, obezite oranı artışının 2003-2004 ve 2011-2012 yılları arasında sabit kaldığı ve erişkinlerde obezite oranının tepe noktaya ulaştığı görülmektedir (21). Bununla birlikte, hem fazla kilonun hem de şişmanlığın görülme sıklığı yüksektir ve obez bir kişinin tıbbi maliyeti ile normal bir bireyden yılda ortalama 1. 429 dolar (2008 dolar) yüksektir

Kilo kontrolü sağlık avantajlarına sahiptir ve bu nedenle sağlıklı kilonuzu korumak çok önemlidir. Obezite, ölüm oranlarında ciddi artışa yol açmaktadır. Obez bireyler, kalp ve damar hastalıkları başta olmak üzere tüm sebepler yönünden en az % 20 oranında artmış ölüm riskine sahiptir (23). Aşırı kilo, uterin kanserlerin % 41’ine ve safra kesesi, böbrek, karaciğer ve kolon kanserlerinin % 10’una katkıda bulunabilir.

Kilo kontrolü, hastanın işleme katılımı olmadan gerçekleşemeyen davranış değişikliği gerektirir. Bu nedenle, fazla kilo ve obezitenin sağlık risklerinin iletilmesi ve hastanın değişime hazırlıklılığının belirlenmesi gerekmektedir. Tablo 1, Prochaska’nın davranış değişikliği Modeline dayanan, genellikle Transteorik Davranış Değişikliği Modeli (6) olarak adlandırılan Kushner tarafından kavramsallaştırılan çeşitli davranış değişikliği aşamalarını göstermektedir. Birçok hastanın, belirtilen aşamalar boyunca doğrusal olarak ilerlemeyeceğini, ancak aşamalar arasında tekrar tekrar ileri gidip geleceğini hatırlamak önemlidir.

Tablo 1. Transteorik Davranış Değişimi Modeli (5)

Hastanın Evresi

Özellikleri

Hastanın sözlü ipuçları

Niyetsiz

Sorunun farkında değil, değişime ilgi duymaz

“Gerçekten kilo vermekle ilgilenmiyorum. Problem değil. “

Niyetlenmek

Problemin farkında, değişmeyi düşünmeye başlamış

“Kilo vermem gerekiyor ama şu anda hayatımda olan bitenlerle, yapabileceğimden emin değilim. ”

Hazırlanma Aşamasında

Değişiklik yapmanın ve nasıl değişiklik yapılacağının arayışında

“Kilo vermek zorundayım ve bunu yapmayı düşünüyorum. ”

Harekete Hazır

Davranışsal hedefe ulaşmak için aktif adımlar atar, ancak sürdürülebilir değil (6 aydan az)

“Ben elimden geleni yapıyorum. Bu düşündüğümden daha zor. ”

Sürüdürebilir

İlk tedavi ve davranışsal hedeflere daha uzun süre devam eder ve yaşam tarzı haline getirir (ör. 6 aydan fazla)

“Bu süreçte çok şey öğrendim. ”

 

Genellikle, obezite nedeniyle en yüksek sağlık riskine sahip olanlar, kilolarıyla ilgili sorunlarının ne kadar ciddi olduğunu veya onlar hakkında derin bir inkar içinde olduklarının farkında değillerdir. Uzun vadeli etkileri de dahil olmak üzere aşırı kilonun sonuçları bu nedenle detaylı ve dikkatlice açıklanmalıdır. Hastaların, mevcut kilosunun kısa ve uzun vadeli sağlık sonuçları ile aileleri veya zevk aldıkları aktivitelere olan yoksunlukları sıklıkla hatırlatılmalıdır.

Hastaların çokça önemsedikleri ve sevdikleri, umursayacakları şeyler üzerine dikkat çekerek kendi durumları ile obezitenin zararları arasında bağlantılar kurmalarını sağlamak, bilinç ve bilinç altı olarak etkilemek kilo verme isteklerini sürdürebilir olmalarında yardımcı olabilir.

Kilo vermeye hazırlıklı olmak ve istekli olduktan sonra, hasta ile ortaklaşa bir saldırı planı yapılması gerekir. Bazı hastalar derhal bir tedavi programına başlamaya hazırdır ve hasta ve danışman hemen birlikte hedef belirlemeye başlayabilirler. Diğer hastaların, kilo verme hedeflerini gerçekleştirmeleri için gereken eylem aşamasına ulaşmalarını engelleyen çekinceleri veya başka sorunları olabilir. Bu da danışmana ilerlemeden önce bu yol engellerini ele almayı önemli kılar. Harekete geçmeye hazır olmayan hastalar için, konuyu tamamen bırakmak yerine, konu ertelenmeli ve bir sonraki ziyarette tekrar gündeme getirilmelidir. Bazı hasta grupları hiçbir şekilde bir kilo verme programına katılamaz veya isteksizdir. Sıkı diyetlere başlamak istemeyen hastalar bile daha fazla kilo almaktan kaçınmak için başka adımlar atmaya istekli olabilir veya fiziksel aktiviteyi arttırma gibi diğer risk faktörleri üzerinde çalışmaya istekli olabilirler. Bu tür hastaların faaliyetleri de teşvik edilmelidir. Hazır olmayan ve gitmeye istekli olanlar, konunun derinlemesine ele alınabileceği seanslara sevk edilmelidir.

 

Yorum Yazın